در دوران جنگ سرد، زمانی که آتاری در حال تسخیر بازارهای جهانی بود، در آن سوی دیوار برلین، پروژهای مخفیانه و دشوار در جریان بود. امروز، کلکسیونرها و مورخان تکنولوژی بار دیگر توجه خود را به BSS 01 (Bildschirmspiel 01) معطوف کردهاند؛ تنها کنسول بازی ساخته شده در آلمان شرقی که اکنون به یکی از نایابترین اشیاء کلکسیونی جهان تبدیل شده است.
تکنولوژی پشت دیوار آهنین
کنسول BSS 01 که در سال ۱۹۸۴ توسط کارخانه VEB Kombinat Mikroelektronik تولید شد، پاسخی بود به محبوبیت بازی “پونگ” در غرب. در حالی که دنیا به سمت گرافیکهای رنگی حرکت میکرد، مهندسان آلمان شرقی مجبور بودند با قطعاتی که به سختی از غرب قاچاق میشد یا نسخههای کپیبرداری شده داخلی، دستگاهی بسازند که بتواند روی تلویزیونهای سیاه و سفید آن زمان تصویر ایجاد کند.
چرا این دستگاه تا این حد کمیاب است؟
تولید این کنسول فراتر از یک سرگرمی ساده بود؛ این دستگاه یک کالای لوکس و سیاسی محسوب میشد. دلایل نایاب بودن آن عبارتند از:
قیمت نجومی: در زمان عرضه، قیمت آن حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ مارک آلمان شرقی بود؛ یعنی نیمی از حقوق ماهیانه یک کارگر متوسط.
تولید محدود: تخمین زده میشود که تنها حدود ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ دستگاه از آن ساخته شد و اکثر آنها نه به خانهها، بلکه به مراکز جوانان و باشگاههای دولتی فرستاده شدند.
دوام پایین: به دلیل استفاده از قطعات بیکیفیت الکترونیکی در آن دوران، بسیاری از این دستگاهها در طول دههها از کار افتادند و دور انداخته شدند.
تجربهای متفاوت از بازی
این دستگاه چهار بازی پیشفرض داشت (تنیس، فوتبال، اسکواش و تمرین) که همگی بر پایه جابهجایی خطوط سفید در صفحه سیاه بودند. برخلاف دستههای معمولی، BSS 01 از “پادل” (Paddle) استفاده میکرد که به بدنه اصلی متصل بود.
گنجینهای برای کلکسیونرها
امروزه نسخه سالم این کنسول در حراجیهای بینالمللی با قیمتهای گزافی (گاه تا چندین هزار یورو) خرید و فروش میشود. این دستگاه نه تنها یک کنسول بازی، بلکه سندی زنده از تلاش یک سیستم سیاسی برای همگام شدن با انقلاب دیجیتال، علیرغم تحریمها و محدودیتهای تکنولوژیک است.
